UŁANI JAZŁOWIECCY PO ZAKOŃCZENIU II WOJNY ŚWIATOWEJ

Po rozformowaniu a następnie rozwiązaniu 14 Pułku Ułanów w Wielkiej Brytanii, niektórzy jego oficerowie zostali zatrudnieni w polskim Korpusie Przysposobienia i Roz­mieszczenia. Część Ułanów Jazłowieckich zdecydowała się na powrót do kraju, nato­miast większość oficerów lecz również szeregowych ułanów, podjęła decyzje o pozosta­niu na Zachodzie, osiedlając się następnie w Anglii, Szkocji, Kanadzie czy USA, niektó­rzy nawet w Australii i Argentynie. Z czasem dołączyła do nich też część Oddziałów Leśnych 14 Pułku Ułanów lwowskiej Armii Krajowej, którzy przedostali się na zachód z powracającymi jeńcami francuskimi i greckimi, początkowo do Niemiec a następnie do innych krajów. Już wkrótce zaktywizowało się w Londynie Koło Pułkowe (z Oddziałem m.in. w Kanadzie), zawiązane początkowo w roku 1940 w Paryżu a następnie reakty­wowane w 1943 roku w Wielkiej Brytanii.

Pierwszym jego prezesem wybrany został płk. Witold Czaykowski, jeden z najstarszych oficerów Pułku z Kubania i Odessy, autor opracowania historii Pułku z roku 1928. W roku 1949 ze składek żołnierzy Pułku zaku­piony został zorganizowany Dom Pułkowy w Londynie, którego był siedzibą, do rozwiązania Koła w latach 1990-tych. Ostatnim prezesem Koła był podpułkownik Jerzy Nawrocki. Fundusze ze sprzedaży Domu Pułkowego przekazane zostały na budowę Sanktuarium Pani Jazłowieckiej w Szymanowie i Instytut im. Gen. Sikorskiego w Londynie. Koło wydawało biuletyn (około stu numerów), przekazało do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie replikę sztandaru Pułku, ufundowało szereg pomników i tablic pamiątkowych poświęconych Pułkowi i jego żołnierzom, m. in. w Kiełpinie oraz w Puszczy Kampinoskiej pod Warszawą, jak też w kościołach w Londynie, Wrocławiu i Warszawie, przy udziale powstałych w latach 1947/1948 kół Pułkowych we Wrocławiu i Warszawie a także na dziedzińcu koszar w Stargardzie Szczecińskim, przy udziale powstałej formalnie w roku 1995 Rodziny 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, grupującej Ułanów Jazłowieckich, ich rodziny oraz osoby zajmujące się naukowo historią Pułku i polskiej kawalerii.

Koło Pułkowe we Wrocławiu powstało z inicjatywy pułkownika Józefa Bokoty, jego pierwszym prezesem został wybrany chorąży Bronisław Gadzin. Natomiast Koło w Warszawie zorganizowało się z inicjatywy porucznika Zdzisława Malanowskiego, jego pierwszym prezesem został rotmistrz Ryszard Garniewicz. Członkami kół krajowych byli głównie ułani zwolnieni z niemieckich obozów jenieckich oraz przybywający ze Lwowa z oddziałami Ludowego Wojska Polskiego lub w wyniku wysiedleń. Wynikiem działań Koła Pułkowego w Londynie, przy współpracy i udziale oficerów Pułku z kraju, jest także opracowanie „Dziejów Ułanów Jazłowieckich" (Londyn, 1988). Członkowie Kół Pułkowych w kraju prowadzili swoją działalność, mimo trudności ze strony władz PRL i inwigilacji ich członków, do lat 1990-tych, kiedy to stopniowo uległy rozwiązaniu.

W przewidywaniu tej nieuchronnej sytuacji, z inicjatywy majora Eugeniusza Iwanowskiego, zawiązana została w Warszawie Rodzina 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, (nazwą nawiązując do takiej organizacji działającej w XX-leciu międzywojennym), zaś Jego staraniem, przy wsparciu Prezesa koła Pułkowego w Londynie płka Jerzego Nawrockiego i za zgodą Koła, przy pomocy oficerów Wojska Polskiego z Ministerstwa Obrony Narodowej i Dowództwa Wojsk Lądowych, decyzją Ministra Obrony Narodo­wej, tradycje Pułku przekazane zostały ówczesnemu l Batalionowi Czołgów, 6 Brygady Kawalerii Pancernej (następnie przemianowanego na 2 Batalion Piechoty Zmotoryzo­wanej z Stargardu Szczecińskiego, który od roku 2008, decyzją Ministra Obrony Narodowej, na wniosek Kapituły Orderu Wojennego Virtuti Militari i za zgodą wetera­nów - kombatantów Pułku, uzyskał utożsamienie z 14 Pułkiem i nazwę wyróżniającą „14 Batalion Ułanów Jazłowieckich".