Swięto balationu ze Stargardu

Święto Ułanów Jazłowieckich, przypadające na pamiątkę rocznicy boju Ułanów 14 Pułku pod Jazłowcem w dniu 11 lipca 1919 roku, zorganizowane zostało w Stargardzie w dniach 13-15 lipca br., na terenie koszar 14 batalion Ułanów Jazłowieckich, współczesnych kontynuatorów historycznego dziedzictwa ułanów ze Lwowa. 14 batalion, wchodzący w skład 12 Brygady Zmechanizowanej ze Szczecina, swoje Święto przeprowadził zgodnie z ceremoniałem wojskowym i nadając mu szczególny charakter, ze względu na przypadającą w 2023 roku 105 rocznicę powstania 14 Pułku Ułanów w 1918 roku na Kubaniu. Żołnierze batalionu ze Stargardu, tradycje Ułanów Jazłowieckich przejęli 30 sierpnia 1996 roku i od tego czasu, każdego roku w lipcu, obchodzą je oficjalnie, jako swoje święto jednostki, w rocznicę boju pod Jazłowcem, nawiązując do tradycji święta 14 Pułku Ułanów II RP. W tegorocznych uroczystościach Święta Ułanów Jazłowieckich, udział wzięła delegacja Rodziny Jazłowieckiej oraz reprezentacja Sióstr Niepokalanek z Szymanowa, której przewodziła Przełożona Generalna Siostra Maria Leticja Skura. Do Stargardu, obok członków zarządum Rodziny, w osobach Marka Dragana, Marka Babulewicza oraz Marcina Kurowskiego, przybyli również członkowie Rodziny Jazłowieckiej, w tym z Wrześni pani Jolanta Poślednia z córką, reprezentując rodzinę wachmistrza Witolda Wilhelmiego uczestnika szarży pod Jazłowcem oraz Janusz Skopowski z Dolnego Śląska z wnukiem. Ponadto, na Święto Jazłowiaków, licznie przybyli członkowie Grupy Rekonstrukcji Historycznej im. 14 PUJ z Sochaczewa, Stowarzyszenia Kawaleryjskiego im. 14 PUJ z Wrocławia, z wiceprezesem Rafałem Ciućka oraz Lubuskiego Oddziału Kawalerii w barwach 14 PUJ z Lubniewic, z komendantem Januszem Walaszkiem. W Stargardzie stawił się również Paweł Sowiński z Wrocławia, reprezentując środowisko związane z tradycją kresowej i lwowskiej Armii Krajowej.Przybyłym gościom, podczas trzydniowego święta, z dużym poświęceniem asystował st. chor. szt. Daniel Kowalewski – starszy podoficer dowództwa 14 batalionu.
 
Trzydniowe uroczystości w stargardzkich koszarach, tradycyjnie rozpoczęły się w czwartek 13 lipca, od wieczornego Apelu Pamięci pod Pomnikiem „Pamięci dowódców i ułanów 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich i 14 batalionu Ułanów Jazłowieckich”, Wieczorna capstrzyk, już od lat upamiętnia historyczny bój 14 pułku ułanów pod Jazłowcem 11 lipca 1919 r. na Podolu oraz wszystkie pozostałe miejsca walk i bojów Ułanów ze Lwowa. W trakcie Apelu, odczytanego bardzo uroczyście i przejmująco przez por. Artura Górskiego, zastępcę dowódcy 3 kompanii, przywołano pamięć bohaterskich Ułanów, ze wszystkich kampanii, bojów i walk do czasów współczesnych. Wezwano do Apelu wszystkich poległych, pomordowanych oraz zaginionych i zmarłych Ułanów Jazłowieckich od 1918 roku do współczesności, czyli również tych, którzy oddali życie podczas misji w Iraku. Podczas uroczystości, zebrani poczuli obecność duchową weteranów dwukrotnie, gdy przywołani bohaterowie walk z lat 1919 i 1920, a później z Kampanii Wrześniowej 1939 roku i czasów II wojny światowej, aby stanęli do Apelu i stawili się do szyku na zbiórkę, dali Oni wszystkim znak swojej obecności. Znak szczególny, bo poprzez nagły poryw wiatru, który poderwał proporczyki żółte z białą żyłką po środku, które dumnie załopotały na lancach dzierżonych przez współczesnych Ułanów z 14 batalionu, stojących przy pomniku na uroczystej zbiórce. Dla zgromadzonych tam żołnierzy i gości 14 batalionu, w tym symbolicznym momencie, był to oczywisty i wymowny znak, że na Apel Pamięci przybyły dusze weteranów 14 pułku ułanów, do swych następców z 14 batalionu w Stargardzie. Wówczas też, w chwilę później, aby uczcić pamięć i cześć poległych, kompania honorowa oddała trzykrotną karabinową salwę honorową, a po tym popłynęły dźwięki sygnału „Śpij kolego”… Na koniec, poszczególne delegacje środowisk zebranych na Apelu Pamięci, złożyły przy pomniku wiązanki kwiatów w barwach Jazłowiaków. Główna część Święta 14  batalionu Ułanów Jazłowieckich, w czwartek 14 lipca, rozpoczęła się Mszą Świętą, odprawioną w Kaplicy koszarowej w intencji poległych, pomordowanych, zaginionych i zmarłych Ułanów Jazłowieckich z udziałem żołnierzy batalionu, Sióstr Niepokalanek oraz członków Rodziny Jazłowieckiej. Po Mszy Świętej zebrani udali się na plac apelowy jednostki, gdzie o godz. 11.00 rozpoczęła się uroczysta zbiórka 14 batalionu Ułanów Jazłowieckich. Kompanię Honorową ze sztandarem batalionu, wystawioną przez 2. kompanię, wprowadził przy dźwiękach orkiestry wojskowej, jej dowódca por. Łukasz Dziembakowski. W składzie pocztu i sztandaru 14 batalionu, będącego repliką 14 Pułku Ułanów, byli ppor. Igor Bergier oraz sierż. Sebastian Knape i sierż. Marcin Buczkowski. W tym uroczystym dniu, na święto Jazłowiaków z 14 batalionu, przybyli m. in. poseł na Sejm RP Michał Jach – przewodniczący Sejmowej Komisji Narodowej, Prezydent Stargardu Rafał Zając, a także generał dywizji Dariusz Parylak – były dowódca 1 batalionu czołgów im. 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich, a obecnie szef sztabu Dowództwa Generalnego RSZ. Ponadto na zbiórkę stawili się byli dowódcy batalionu, płk rez. Krzysztof Stachowiak oraz ppłk Piotr Balon, pełniący obecnie służbę w sztabie 12 Dywizji Zmechanizowanej. Był też ppłk Michał Kostrubiec – do niedawna jeszcze dowódca 14 batalionu, a teraz szef sztabu brygady oficjalnie reprezentujący gen. bryg. Romana Łytkowskiego - dowódcę 12 Brygady Zmechanizowanej ze Szczecina. Wśród gości były też delegacje jednostek wojskowych garnizonu oraz władz powiatowych. Należy nadmienić, że na święto jednostki przybyło wielu byłych żołnierzy batalionu, którzy pełnią służbę w innych jednostkach wojskowych na terenie kraju, w tym w 14 Zachodniopomorskiej Brygadzie Wojsk Obrony Terytorialnej, której sztab mieści się w Szczecinie – Podjuchach.
 
Po oficjalnym powitaniu, stojących w szyku pododdziałów, dowódca 14 batalionu Ułanów Jazłowieckich ppłk Daniel Pawlak, przywitał przybyłych na uroczystość gości, w tym Przełożoną Generalną Zgromadzenia Sióstr Niepokalanek  Matkę Marię Luticję Skurę oraz Prezesa Rodziny Jazłowieckiej płk. rez. Marka Dragan. Następnie były okolicznościowe przemówienia, w tym od Rodziny Jazłowieckiej przekazane przez Prezesa Zarządu, który dodatkowo odczytał List okolicznościowy ministra Jana Kasprzyka – Prezesa Urzędu ds. Kombatantów i Osób Represjonowanych, przesłany do Rodziny Jazłowieckiej, ze słowami życzeń skierowanych do uczestników Święta Ułanów Jazłowieckich w Warszawie i w Stargardzie. Prezes Rodziny Jazłowieckiej, w swoim wystąpieniu, złożył najlepsze życzenia żołnierzom 14 Batalionu Ułanów Jazłowieckich i ich rodzinom, przekazując przy tym na ręce dowódcy ppłk. Pawlaka okolicznościowy list gratulacyjny. M. Dragan zaznaczył, że: współcześni Ułani Jazłowieccy ze Stargardu mogą być dumni ze swoich działań i służby oraz że są godni miana swoich poprzedników i powinni się w pełni czuć Jazłowiakami, jako kontynuatorzy tradycji i spuścizny ułanów spod Jazłowca i Wólki Węglowej. O tym świadczą ich zasługi w służbie na terenie kraju oraz zagranicą i w ten sposób piszą już od 1996 roku nowy rozdział dziejów Ułanów Jazłowieckich w XXI wieku. Dodatkowym, na to świadectwem jest Wasza dzisiejsza postawa batalionu, symboliczny znak podczas tegorocznego święta. Na placu apelowym cały batalion, po raz pierwszy w Waszej historii, wystąpił w rogatywkach z żółtymi otokami, takimi jakie nosili Ułani 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich we Lwowie. Obok tego, również powiewające Wasze ułańskie proporce, na antenach wozów bojowych i lancach poszczególnych pododdziałów 14 batalionu, w kolorze żółtym z wąską białą żyłką po środku, rozjaśniły i udekorowały Wasze koszary na barwy Jazłowieckie. Z tego powodu, miejsce stacjonowania jednostki w Stargardzie, do tej pory powszechnie określane jak „Białe koszary”, od 14 lipca 2023 r., za sprawą 14 batalionu Ułanów Jazłowieckich i obchodzonego święta jednostki, na pamiątkę zwycięskiej szarży pod Jazłowcem na Podolu 11 lipca 1919 roku, stały się od dzisiaj „Żółtymi koszarami”. Dopełnieniem tego jest kolor elewacji budynków koszarowych - żółty z białymi obramowaniami wnęk okiennych. W związku z tym, nikt chyba nie ma wątpliwości, że uprawnione jest to nowe określenie Waszych koszar przy Alei Żołnierza w Stargardzie, jako „Żółte koszary” - Jazłowieckie Koszary!

Po oficjalnych przemówieniach, odczytany został rozkaz okolicznościowy dowódcy 14 batalionu Ułanów Jazłowieckich, w którym z okazji Święta przyznano awanse i wyróżnienia. Awans na kolejny stopień wojskowy i wyznaczenie na wyższe stanowisko w 14 batalionie, z rąk dowódcy ppłk. Pawlaka, otrzymał nowy dowódca kompanii dowodzenia porucznik Julian Abramowicz. Ponadto, żołnierze batalionu, którzy wzorowo pełnią służbę i wyróżniają się dużym zaangażowaniem w wykonywane obowiązki, otrzymali szereg innych wyróżnień w tym Odznaki Pamiątkowe batalionu Jazłowieckiego. Na wniosek Prezesa Rodziny Jazłowieckiej, wśród wyróżnionych znalazł się mieszkaniec Rytra w Małopolsce 100-letni kpt. w st. spoczynku Jan Brzeski z 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich PSZ na Zachodzie, o którym właśnie dowiedziała się Rodzina Jazłowiecka. Kapitan Brzeski, będąc Jazłowiakiem, z wieloma żołnierzami 14 pułku ułanów, został oddelegowany w 1944 roku do 24 pułku ułanów 1 Dywizji Pancernej gen. Stanisława Maczka, aby wziąć udział w walkach na terenie Francji i Belgii oraz w Niemczech. Jan Brzeski, jak się okazało jeden z ostatnich żołnierzy 14 Pułku Ułanów, w którym znalazł się po upadku Francji i przybyciu do Anglii w 1940 roku, gdzie dołączył do swojego brata Wincentego Brzeskiego, służącego już w 14 Pułku Ułanów. Odznaki 14 batalionu otrzymali również Marcin Gromnicki - syn Jana Gromnickiego, zasłużony od bardzo wielu lat dla tradycji i pracy Rodziny Jazłowieckiej oraz pani Anna Kupidura i Paweł Fedor - skarbnik Zarządu Rodziny Jazłowieckiej – wszyscy bardzo zaangażowani w pracę na rzecz tradycji 14 PUJ i pracy dla Rodziny Jazłowieckiej. Uroczysta zbiórka zakończyła się defiladą pododdziałów 14 batalionu Ułanów Jazłowieckich, a później nastąpił pokaz wyszkolenia bojowego współczesnych ułanów, z użyciem środków pozoracji pola i amunicji ślepej. Podsumowaniem czwartkowego święta w dniu 14 lipca, był uroczysty żołnierski obiad w wojskowej stołówce. Ostatnim elementem trzydniowego święta był sobotni Festyn Żołnierski oraz V-ty Bieg „Ułańska Szarża” na przykoszarowym placu ćwiczeń, a także wieczorne Spotkanie Koleżeńskie żołnierzy batalionu i Rodziny Jazłowieckiej w stargardzkim Klubie Garnizonowym. W ramach pikniku 14. Batalionu Ułanów Jazłowieckich przygotował wiele atrakcji, m. in. był pokaz sprzętu wojskowego, wirtualna strzelnica, grill i grochówka, zabawy dla najmłodszych, a dla dorosłych – możliwość oddania krwi. W Szarży Ułańskiej wzięło udział ponad 200 zawodników – zarówno kobiet, jak i mężczyzn, którzy rywalizowali na różnych dystansach. W biegu głównym na dystansie 6 km, z przeszkodami dla dorosłych, wzięli udział członkowie Rodziny Jazłowieckiej. Na krótszych trasach – na dystansie 800 m i 400 m pobiegały dzieci i młodzież. Wszyscy uczestnicy dostali pamiątkowe medale z motywem ułana, a najlepsi w swoich konkurencjach wywalczyli pamiątkowe statuetki i inne nagrody, które wręczał dowódca 14 batalionu ppłk Daniel Pawlak wraz z Prezydentem Stargardu Rafałem Zającem.

Prezes Rodziny Jazłowieckiej

Marek Dragan